8 czerwca obchodzony jest Światowy Dzień Guza Mózgu. Inicjatywa została zapoczątkowana w 2000 roku przez Niemieckie Stowarzyszenie Guza Mózgu (Deutsche Hirntumorhilfe) w celu zwiększania świadomości społecznej na temat choroby, wsparcia osób chorych oraz promowania wiedzy dotyczącej diagnostyki i leczenia guzów mózgu. Symbolem tego dnia jest szara wstążka.
Guz mózgu to nowo powstała, obca struktura rozwijająca się wewnątrz czaszki, której wzrost może prowadzić do zwiększenia ciśnienia śródczaszkowego. Warto podkreślić, że nie każda zmiana wykryta w obrębie mózgu ma charakter nowotworowy. Wśród innych możliwych rozpoznań znajdują się m.in. pasożyty, ropnie mózgu, tętniaki czy torbiele pajęczynówki.
Z danych Krajowego Rejestru Nowotworów wynika, że każdego roku w Polsce rozpoznaje się około 2800 nowych przypadków złośliwych guzów mózgu, a około 2300 osób umiera z powodu tej choroby. Ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem i najczęściej dotyczy osób między 50. a 64. rokiem życia. Należy jednak pamiętać, że nowotwory mózgu występują również u dzieci i młodzieży.
Nowotwory mózgu dzieli się na:
- guzy pierwotne, rozwijające się bezpośrednio w obrębie mózgu,
- guzy przerzutowe, będące następstwem przerzutów nowotworowych z innych narządów.
Do najczęściej występujących nowotworów mózgu u osób dorosłych należą:
- oponiaki,
- gruczolaki przysadki,
- glejaki wielopostaciowe,
- obwodowe nerwiaki osłonkowe,
- glejaki o niskim stopniu złośliwości.
U dzieci najczęściej rozpoznawane są:
- glejaki o niskim stopniu złośliwości,
- rdzeniaki,
- glejaki złośliwe,
- wyściółczaki.
Objawy guzów mózgu zależą przede wszystkim od lokalizacji zmiany, jej wielkości oraz tempa wzrostu. Do najczęstszych objawów należą:
- bóle głowy,
- nudności i wymioty,
- zaburzenia pamięci,
- napady padaczkowe,
- pogorszenie sprawności umysłowej,
- zaburzenia neurologiczne.
Przyczyny powstawania nowotworów mózgu nie są do końca poznane. Jedynym potwierdzonym czynnikiem zwiększającym ryzyko rozwoju pierwotnych nowotworów ośrodkowego układu nerwowego jest promieniowanie jonizujące.
Wczesne wykrycie choroby ma kluczowe znaczenie dla skuteczności leczenia i poprawy rokowania. Diagnostyka rozpoczyna się od dokładnego wywiadu lekarskiego oraz badania neurologicznego. W przypadku podejrzenia nowotworu wykonywane są badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny. W razie potrzeby lekarz może zlecić również dodatkowe badania specjalistyczne oraz pobranie materiału do badania histopatologicznego.
Metoda leczenia zależy od rodzaju oraz stopnia złośliwości nowotworu. W przypadku zmian łagodnych stosuje się przede wszystkim leczenie chirurgiczne, radiochirurgię oraz radioterapię. Leczenie nowotworów złośliwych najczęściej wymaga połączenia metod zabiegowych i terapii zachowawczych.
Światowy Dzień Guza Mózgu to okazja do zwiększania świadomości na temat tej choroby, okazania wsparcia osobom chorym oraz podkreślenia znaczenia profilaktyki i szybkiej diagnostyki.
