20 października obchodzimy Światowy Dzień Osteoporozy – inicjatywę mającą na celu zwiększenie świadomości na temat jednej z najczęściej występujących chorób układu kostnego. To doskonała okazja, aby przypomnieć, jak ważna jest profilaktyka, zdrowy styl życia oraz wczesna diagnostyka.
Czym jest osteoporoza?
Osteoporoza to przewlekła choroba metaboliczna kości, która prowadzi do zmniejszenia ich gęstości i osłabienia struktury. W efekcie kości stają się kruche i bardziej podatne na złamania, nawet podczas niewielkiego urazu lub zwykłego upadku.
Ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem i jest szczególnie wysokie u kobiet po menopauzie, co wiąże się ze spadkiem poziomu estrogenów. Choroba może jednak dotyczyć również mężczyzn oraz osób młodszych, zwłaszcza jeśli występują dodatkowe czynniki ryzyka.
Choroba, która długo nie daje objawów
Osteoporoza często nazywana jest „cichym złodziejem kości”, ponieważ przez wiele lat rozwija się bez żadnych dolegliwości. Pierwszym objawem bywa dopiero złamanie, do którego dochodzi po niewielkim urazie.
Najczęściej dotyczą one:
- nadgarstka,
- kręgosłupa,
- szyjki kości udowej.
Warto pamiętać, że jedno złamanie osteoporotyczne znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia kolejnych złamań.
Kto jest najbardziej narażony?
Do najważniejszych czynników ryzyka należą:
- wiek powyżej 50. roku życia,
- menopauza u kobiet,
- występowanie osteoporozy w rodzinie,
- niedobór wapnia i witaminy D,
- mała aktywność fizyczna,
- niska masa ciała,
- palenie tytoniu,
- nadmierne spożycie alkoholu,
- długotrwałe stosowanie niektórych leków, zwłaszcza glikokortykosteroidów.
Jak zapobiegać osteoporozie?
Na zdrowie kości wpływają codzienne nawyki. Aby zmniejszyć ryzyko osteoporozy, warto:
- dbać o odpowiednią podaż wapnia w diecie,
- utrzymywać prawidłowy poziom witaminy D – poprzez ekspozycję na słońce oraz, w razie potrzeby, suplementację zgodnie z zaleceniami lekarza,
- regularnie podejmować aktywność fizyczną, zwłaszcza ćwiczenia wzmacniające mięśnie i kości oraz trening równowagi,
- zrezygnować z palenia tytoniu,
- ograniczyć spożycie alkoholu,
- utrzymywać prawidłową masę ciała.
Wczesna diagnostyka ma znaczenie
Osteoporozę można wykryć jeszcze przed wystąpieniem złamań. Podstawowym badaniem służącym do oceny gęstości mineralnej kości jest densytometria (DXA).
Osoby znajdujące się w grupie podwyższonego ryzyka powinny skonsultować z lekarzem potrzebę wykonania badania oraz ocenę ryzyka złamań.
Dbaj o swoje kości przez całe życie
Według Międzynarodowej Fundacji Osteoporozy jedna na trzy kobiety i jeden na pięciu mężczyzn po 50. roku życia doświadczy złamania związanego z osteoporozą. Odpowiednia profilaktyka, zdrowy styl życia oraz regularne badania mogą jednak znacząco zmniejszyć to ryzyko.
Światowy Dzień Osteoporozy przypomina, że o mocne kości warto dbać każdego dnia. Nigdy nie jest za wcześnie ani za późno, aby zadbać o zdrowie układu kostnego i zapobiegać złamaniom w przyszłości.
Źródło: pacjent.gov.pl