15 października obchodzimy Europejski Dzień Walki z Rakiem Piersi, ustanowiony przez Europejską Koalicję do Walki z Rakiem Piersi. Jego celem jest zwiększanie świadomości na temat nowotworów piersi, promowanie badań profilaktycznych oraz przypominanie o znaczeniu czujności onkologicznej.
Obchody wpisują się w trwający przez cały październik Miesiąc Świadomości Raka Piersi, nazywany również Różowym Październikiem. Symbolem solidarności z osobami chorującymi oraz działań profilaktycznych jest różowa wstążka.
Rak piersi – najczęstszy nowotwór u kobiet
Rak piersi jest najczęściej rozpoznawanym nowotworem złośliwym u kobiet. Ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem, a najwięcej przypadków diagnozuje się u kobiet między 50. a 69. rokiem życia.
Choroba w początkowym stadium może nie powodować żadnych dolegliwości. Zmiany często wykrywane są dopiero podczas profilaktycznej mammografii, ultrasonografii lub innego badania diagnostycznego. Właśnie dlatego regularne kontrole są tak ważne – wczesne rozpoznanie zwiększa możliwości skutecznego leczenia.
Czynniki zwiększające ryzyko zachorowania
Do czynników ryzyka raka piersi należą między innymi:
- wiek, zwłaszcza powyżej 50. roku życia,
- występowanie raka piersi w rodzinie, szczególnie u matki, siostry lub córki,
- predyspozycje genetyczne,
- wczesne wystąpienie pierwszej miesiączki lub późna menopauza,
- długotrwałe stosowanie hormonalnej terapii zastępczej,
- nadwaga i otyłość,
- niedostateczna aktywność fizyczna,
- częste spożywanie alkoholu,
- przebyte wcześniej choroby piersi.
Występowanie jednego lub kilku czynników ryzyka nie oznacza, że choroba na pewno się rozwinie. Powinno jednak skłaniać do szczególnej troski o profilaktykę i regularnych konsultacji lekarskich.
Objawy, których nie należy lekceważyć
Niepokój powinny wzbudzić między innymi:
- wyczuwalny guzek lub zgrubienie w piersi,
- zmiana wielkości albo kształtu piersi,
- wciągnięcie lub zmiana wyglądu brodawki,
- wyciek z brodawki sutkowej,
- zaczerwienienie, owrzodzenie lub pogrubienie skóry,
- skóra przypominająca wyglądem „skórkę pomarańczową”,
- powiększenie węzłów chłonnych pod pachą,
- poszerzenie żył widocznych na skórze piersi.
Takie objawy nie zawsze oznaczają chorobę nowotworową, jednak wymagają konsultacji z lekarzem i przeprowadzenia odpowiedniej diagnostyki.
Samobadanie piersi
Każda kobieta powinna regularnie obserwować i badać swoje piersi. Samobadanie najlepiej wykonywać raz w miesiącu, w podobnym momencie cyklu, najczęściej kilka dni po zakończeniu miesiączki, kiedy piersi są mniej obrzmiałe i bolesne. Po menopauzie można wybrać jeden stały dzień miesiąca.
Samobadanie obejmuje:
- oglądanie piersi przed lustrem i zwracanie uwagi na zmiany ich kształtu, wielkości oraz wyglądu skóry,
- badanie piersi dłonią, na przykład podczas kąpieli,
- badanie w pozycji leżącej,
- sprawdzenie okolicy pach i węzłów chłonnych.
Samobadanie nie zastępuje badań obrazowych, ale pomaga lepiej poznać własne ciało i szybciej zauważyć niepokojące zmiany.
Badania profilaktyczne
Zakres oraz częstotliwość badań powinny być dostosowane do wieku, stanu zdrowia, wywiadu rodzinnego i zaleceń lekarza. W profilaktyce raka piersi wykorzystuje się przede wszystkim:
- ultrasonografię piersi,
- mammografię,
- badanie lekarskie,
- w uzasadnionych przypadkach również inne metody diagnostyczne.
Warto korzystać z dostępnych programów badań przesiewowych i nie odkładać kontroli, nawet jeśli nie występują żadne objawy.
Codzienna profilaktyka
Ryzyko zachorowania można ograniczać poprzez:
- utrzymywanie prawidłowej masy ciała,
- regularną aktywność fizyczną,
- zdrową i zróżnicowaną dietę,
- ograniczenie spożycia alkoholu,
- unikanie palenia tytoniu,
- regularne badania i konsultacje medyczne.
Różowy Październik przypomina, że wiedza, samokontrola i systematyczne badania mogą uratować życie. Nie czekaj na pojawienie się niepokojących objawów – zadbaj o swoje zdrowie i zapisz się na badanie.
Źródło: pacjent.gov.pl