24 października obchodzimy Światowy Dzień Walki z Otyłością. To okazja, aby zwrócić uwagę na jeden z największych problemów zdrowotnych XXI wieku oraz przypomnieć, jak ogromny wpływ na nasze zdrowie mają codzienne wybory dotyczące odżywiania i aktywności fizycznej.
Otyłość to choroba, a nie problem estetyczny
Otyłość jest przewlekłą chorobą, która znacząco zwiększa ryzyko rozwoju wielu poważnych schorzeń. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) każdego roku z powodu nadwagi i otyłości umiera ponad 2,8 miliona osób na świecie. Problem dotyczy zarówno dorosłych, jak i dzieci, a liczba osób z nadmierną masą ciała stale rośnie.
Nieleczona otyłość wpływa na funkcjonowanie całego organizmu i może prowadzić do wielu powikłań zdrowotnych.
Jakie choroby mogą być związane z otyłością?
Nadmierna masa ciała zwiększa ryzyko wystąpienia między innymi:
- nadciśnienia tętniczego,
- cukrzycy typu 2,
- zaburzeń gospodarki lipidowej i podwyższonego poziomu cholesterolu,
- chorób serca i udaru mózgu,
- bezdechu sennego,
- chorób pęcherzyka żółciowego,
- astmy oskrzelowej,
- zwyrodnień stawów,
- niektórych nowotworów,
- problemów natury psychicznej, takich jak obniżone poczucie własnej wartości czy depresja.
Czym różni się nadwaga od otyłości?
Do oceny masy ciała często wykorzystuje się wskaźnik BMI (Body Mass Index), obliczany na podstawie masy ciała i wzrostu.
- BMI od 25 do 29,9 kg/m² oznacza nadwagę.
- BMI 30 kg/m² lub więcej wskazuje na otyłość.
Należy jednak pamiętać, że BMI jest jedynie wskaźnikiem orientacyjnym. Ocena stanu zdrowia zawsze powinna uwzględniać także inne czynniki, takie jak obwód talii, skład ciała czy współistniejące choroby.
Skąd bierze się otyłość?
Najczęściej na rozwój otyłości wpływa jednocześnie wiele czynników, między innymi:
- nieprawidłowe nawyki żywieniowe,
- nadmierne spożycie wysoko przetworzonej i wysokokalorycznej żywności,
- siedzący tryb życia,
- niewystarczająca aktywność fizyczna,
- przewlekły stres,
- niedobór snu,
- czynniki hormonalne i genetyczne,
- niektóre przyjmowane leki.
Otyłość jest chorobą o złożonych przyczynach, dlatego nie należy jej sprowadzać wyłącznie do braku silnej woli.
Jak skutecznie zapobiegać otyłości?
Podstawą profilaktyki są zdrowe nawyki, które warto wprowadzać stopniowo i utrzymywać przez całe życie.
Zdrowa dieta
Zgodnie z zaleceniami ekspertów warto:
- spożywać 4–5 regularnych posiłków dziennie,
- każdego dnia jeść warzywa i owoce,
- wybierać produkty pełnoziarniste,
- częściej sięgać po rośliny strączkowe i orzechy,
- ograniczać cukier, sól oraz żywność wysoko przetworzoną,
- wybierać chude produkty mleczne,
- ograniczać spożycie czerwonego i tłustego mięsa,
- pić odpowiednią ilość wody,
- ograniczyć spożywanie alkoholu.
Regularna aktywność fizyczna
Światowa Organizacja Zdrowia zaleca osobom dorosłym co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności fizycznej tygodniowo.
Nie musi to oznaczać intensywnych treningów. Korzyści zdrowotne przynoszą również:
- codzienne spacery,
- jazda na rowerze,
- pływanie,
- nordic walking,
- taniec,
- ćwiczenia wzmacniające mięśnie.
Każda forma ruchu jest lepsza niż jego brak.
Małe zmiany przynoszą duże efekty
Zdrowy styl życia nie polega na rygorystycznych dietach ani krótkotrwałych wyrzeczeniach. Największe znaczenie mają codzienne, trwałe nawyki – regularna aktywność fizyczna, zbilansowana dieta, odpowiednia ilość snu oraz troska o zdrowie psychiczne.
Światowy Dzień Walki z Otyłością przypomina, że profilaktyka jest najlepszą inwestycją w zdrowie. Nawet niewielkie zmiany w codziennym stylu życia mogą zmniejszyć ryzyko wielu chorób i poprawić jakość życia na długie lata.
Źródło: pacjent.gov.pl