Od 1 sierpnia 2026 roku w ramach Programu Profilaktyki Raka Szyjki Macicy na NFZ obowiązuje nowy schemat badań. Tradycyjną cytologię zastąpił test HPV HR z genotypowaniem.

To ważna zmiana w profilaktyce raka szyjki macicy. Test HPV HR pozwala wykryć obecność DNA lub RNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) o wysokim ryzyku onkogennym, czyli wirusa odpowiedzialnego za większość przypadków raka szyjki macicy.

Na czym polega test HPV HR?

Podczas badania lekarz lub położna pobiera wymaz z szyjki macicy. Dla pacjentki samo pobranie materiału wygląda podobnie jak przy tradycyjnej cytologii.

Pobrany materiał jest następnie badany pod kątem obecności wysokoonkogennych typów wirusa HPV.

Jeżeli wynik testu HPV HR jest dodatni, z tego samego pobranego materiału wykonywana jest cytologia na podłożu płynnym (LBC). Nie ma więc potrzeby ponownego pobierania wymazu.

Nowy schemat pozwala w pierwszej kolejności wykryć obecność wirusa, który może prowadzić do rozwoju zmian przedrakowych i raka szyjki macicy.

Kto może skorzystać z bezpłatnego badania?

Program Profilaktyki Raka Szyjki Macicy jest skierowany do kobiet w wieku 25–64 lata, które spełniają kryteria udziału w programie.

Test HPV HR wykonywany jest co 5 lat, jeśli wcześniejsze wyniki i sytuacja zdrowotna pacjentki nie wymagają innego postępowania. Z nowego schematu można skorzystać, jeśli od ostatniej cytologii minęły co najmniej 3 lata. O dalszej częstotliwości badań decyduje wynik oraz zalecenia medyczne.

Jak zapisać się na badanie?

Na bezpłatny test HPV HR można zapisać się na kilka sposobów.

1. W Szpitalu Miejskim w Rudzie Śląskiej

Jeśli chcesz wykonać badanie w naszym Szpitalu, skontaktuj się telefonicznie z Ośrodkiem Opieki Ginekologiczno-Położniczej.

Telefon: 789 806 183

Podczas kontaktu zostanie ustalony termin badania.

2. Przez Internetowe Konto Pacjenta

Możesz również skorzystać z centralnej e-rejestracji dostępnej na Internetowym Koncie Pacjenta.

Po zalogowaniu:

  1. wybierz „E-rejestracja”,
  2. wybierz możliwość umówienia badania profilaktycznego,
  3. wybierz program „Profilaktyka raka szyjki macicy”,
  4. wskaż preferowaną lokalizację, placówkę oraz termin,
  5. wybierz dogodny termin i potwierdź rezerwację.

3. Przez aplikację mojeIKP

Test HPV HR można również umówić za pomocą aplikacji mojeIKP. W aplikacji wybierz opcję dotyczącą rejestracji na wizytę lub badanie, następnie wybierz odpowiednie badanie profilaktyczne i lokalizację.

Centralna e-rejestracja umożliwia również sprawdzanie dostępnych terminów, zmianę terminu oraz odwołanie wizyty.

Potwierdzenie i przypomnienie o terminie

Centralna e-rejestracja ułatwia również pamiętanie o zaplanowanym badaniu.

Po umówieniu wizyty możesz otrzymać potwierdzenie, a system może wysłać przypomnienie o badaniu. Przypomnienia są przekazywane m.in. SMS-em, e-mailem lub jako powiadomienie w aplikacji mojeIKP.

Przypomnienie może pojawić się 7 dni oraz 1 dzień przed zaplanowanym terminem.

Co zrobić, jeśli nie możesz przyjść na badanie?

Jeżeli plany się zmienią, pamiętaj o odwołaniu wizyty, aby termin mógł zostać wykorzystany przez inną pacjentkę.

Wizytę możesz odwołać:

  • przez Internetowe Konto Pacjenta,
  • w aplikacji mojeIKP,
  • za pomocą kodu otrzymanego w wiadomości SMS,
  • kontaktując się telefonicznie z placówką.


Po odwołaniu możesz wybrać nowy termin badania.

Jak przygotować się do badania?

Samo pobranie materiału do testu HPV HR jest podobne do pobrania materiału do tradycyjnej cytologii.

Aby wynik badania był jak najbardziej wiarygodny, przed wizytą warto pamiętać o kilku zasadach:

  • najlepiej wykonać badanie po zakończeniu miesiączki,
  • przez kilka dni przed badaniem powstrzymać się od współżycia,
  • przed badaniem nie stosować leków ani preparatów dopochwowych,
  • jeśli wcześniej wykonywane było badanie ginekologiczne, warto zachować co najmniej jednodniowy odstęp przed pobraniem materiału.


W przypadku wątpliwości dotyczących przygotowania do badania warto skontaktować się z placówką, w której będzie ono wykonywane.

Dlaczego warto się badać?

Rak szyjki macicy może rozwijać się przez długi czas bez wyraźnych objawów. Regularne badania profilaktyczne pozwalają wykryć zakażenie HPV oraz zmiany, które mogą poprzedzać rozwój nowotworu.

Nowy schemat profilaktyki pozwala wykorzystać nowoczesne metody diagnostyczne: najpierw test HPV HR, a w przypadku dodatniego wyniku – cytologię na podłożu płynnym z tego samego materiału.