Obiad Dieta Podstawowa – 04.09.2026
zupa brokułowa z ryżem 350ml (MLE,GLU,GOR,SEL,SOJ,SEZ,ORZ) morszczuk panierowany z pieca 100g (RYB,JAJ,GLU,GOR,SEL,SEZ,SOJ) ziemniaki gotowane 300g surówka colesław 120g (JAJ,MLE,GOR,SEZ,SOJ,ORZ) kompot owocowy 250ml
Śniadanie Dieta Podstawowa – 04.09.2026
jogurt owocowy 150g (MLE) + musli 20g (GLU) kakao 250ml (MLE) chleb zwykły 50g (GLU,ŻYT) bułka kajzerka 1szt/50g (GLU,PSZ,ŻYT) masło 82% 20g (MLE) pierś delikatna z kurnej półki 40g (GOR,SEL) sałata zielona 10g papryka czerwona 50g
Obiad Dieta Podstawowa – 03.09.2026
zupa szpinakowa z ziemniakami 350ml (GLU,MLE,GOR,SEL,SEZ) pieczeń rzymska drobiowa + sos pomidorowy 100g/60ml (MLE,GLU,ORZE,GOR,SEZ,SOJ,JAJ) kasza jęczmienna gotowana 200g (GLU) surówka z kapusty pekińskiej z marchewką 120g (GOR,SEZ,SOJ,ORZ,SEL) kompot owocowy 250ml
Śniadanie Dieta Podstawowa – 03.09.2026
zupa mleczna z płatkami jęczmiennymi 300ml (MLE,GLU) kakao 250ml (MLE) chleb zwykły 50g (GLU,ŻYT) bułka kajzerka 1szt/50g (GLU,PSZ,ŻYT) masło 82% 20g (MLE) pasta twarogowa ze szczypiorkiem 60g (MLE) mix sałat 10g ogórek zielony 50g
Obiad Dieta Podstawowa – 02.09.2026
zupa pieczarkowa z makaronem 350ml (MLE,GLU,JAJ,GOR,SEL,SOJ,SEZ,ORZ) schab duszony + sos pieczeniowy jasny 100g/60ml (MWP,GOR,SEL,SOJ,MLE) ziemniaki gotowane 300g bukiet warzyw 120g (MLE,ORZE,SEL,GOR,SEZ) kompot owocowy 250ml
Śniadanie Dieta Podstawowa – 02.09.2026
jogurt owocowy 150g (MLE) + musli 20g (GLU) kakao 250ml (MLE) chleb zwykły 50g (GLU,ŻYT) rogal maślany 1szt (GLU,MLE,JAJ) masło 82% 20g (MLE) twaróg krajanka 50g (MLE,LAK) dżem 1szt/25g morele 200g
Nadciśnienie tętnicze – jak dbać o prawidłowe ciśnienie?
Nadciśnienie tętnicze to przewlekłe podwyższenie ciśnienia krwi. Przez wiele lat może nie powodować wyraźnych objawów, jednak nieleczone zwiększa ryzyko poważnych powikłań, m.in. zawału serca, udaru mózgu, niewydolności serca czy chorób nerek. Dlatego tak ważne są regularne pomiary ciśnienia, konsultacje z lekarzem oraz dbanie o zdrowy styl życia. O tym w rozmowie z lek. Mariuszem Byrskim, ordynatorem Oddziału Neurologicznego z Pododdziałem Udarowym Szpitala Miejskiego w Rudzie Śląskiej. Jakie wartości ciśnienia są prawidłowe? Zgodnie z wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) z 2024 roku wartości ciśnienia tętniczego klasyfikuje się następująco: Pojedynczy podwyższony pomiar nie musi oznaczać nadciśnienia. O rozpoznaniu choroby decyduje lekarz, uwzględniając wyniki pomiarów oraz stan zdrowia pacjenta. Dieta ma znaczenie Zmiana sposobu odżywiania jest jednym z ważnych elementów profilaktyki i leczenia nadciśnienia tętniczego. Odpowiednio dobrana dieta może pomóc w obniżeniu ciśnienia i zwiększyć skuteczność leczenia farmakologicznego. Szczególnie polecane są zasady diety DASH oraz diety śródziemnomorskiej. Ich podstawą są warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, ryby, rośliny strączkowe oraz zdrowe tłuszcze. Jednocześnie należy ograniczać sól, produkty wysokoprzetworzone, tłuszcze nasycone i cukry proste. Najważniejsze zasady żywieniowe 1. Ogranicz sól Staraj się spożywać mniej niż 5 g soli dziennie. W praktyce oznacza to m.in.: 2. Jedz więcej warzyw i odpowiednią ilość owoców Warzywa powinny pojawiać się w większości posiłków. Zaleca się spożywanie co najmniej 400 g warzyw i owoców dziennie, przy czym większą część powinny stanowić warzywa. Warto sięgać m.in. po pomidory, paprykę, brokuły, warzywa liściaste, a także owoce jagodowe, takie jak maliny, borówki, truskawki czy czarne porzeczki. 3. Zadbaj o odpowiednią ilość potasu Potas pomaga regulować ciśnienie tętnicze. Jego źródłem są m.in. warzywa, owoce, ziemniaki, pomidory, banany, awokado, rośliny strączkowe, migdały i suszone morele. 4. Wybieraj zdrowe źródła białka i tłuszczów Ogranicz spożycie tłustego i czerwonego mięsa oraz produktów mięsnych, takich jak kiełbasy, pasztety i wędliny. W ich miejsce częściej wybieraj ryby, szczególnie ryby morskie, oraz nasiona roślin strączkowych. W diecie powinny znaleźć się również produkty dostarczające nienasyconych kwasów tłuszczowych, m.in. ryby, oliwa z oliwek, orzechy i nasiona. 5. Pij odpowiednią ilość płynów Zazwyczaj zaleca się około 1,5–2 litrów płynów dziennie. Najlepszym wyborem jest woda. Napoje słodzone warto zastąpić wodą oraz niesłodzonymi naparami. Styl życia a ciśnienie tętnicze Sama dieta to nie wszystko. Na wysokość ciśnienia wpływa wiele elementów codziennego stylu życia. Zadbaj o prawidłową masę ciała.Jeśli występuje nadwaga lub otyłość, stopniowe zmniejszenie masy ciała może pomóc w obniżeniu ciśnienia tętniczego i poprawie ogólnego stanu zdrowia. Bądź aktywny fizycznie.Regularna aktywność fizyczna jest ważnym elementem profilaktyki chorób układu krążenia. Rodzaj i intensywność wysiłku warto dostosować do wieku, możliwości oraz stanu zdrowia. Nie pal tytoniu.Zaprzestanie palenia zmniejsza ryzyko zawału serca i udaru mózgu oraz korzystnie wpływa na układ krążenia. Ogranicz alkohol.Alkohol może podnosić ciśnienie tętnicze i zwiększać ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych. Najlepszym rozwiązaniem jest jego unikanie. Zadbaj o sen i odpoczynek.Dorosłym zaleca się zazwyczaj 7–9 godzin snu na dobę. Pomocne jest utrzymywanie regularnych godzin zasypiania i wstawania oraz ograniczenie korzystania z urządzeń elektronicznych przed snem. Naucz się radzić sobie ze stresem.Pomocne mogą być m.in. ćwiczenia oddechowe, techniki relaksacyjne, medytacja czy joga. W przypadku nasilonego lęku lub przewlekłego stresu warto skonsultować się ze specjalistą. Pamiętaj o regularnych pomiarach Nadciśnienie tętnicze często rozwija się bezobjawowo, dlatego warto regularnie kontrolować ciśnienie, szczególnie jeśli występują czynniki ryzyka chorób układu krążenia. Jeżeli pomiary są nieprawidłowe, skonsultuj ich wyniki z lekarzem. Nie należy samodzielnie rozpoczynać, odstawiać ani zmieniać dawek leków na nadciśnienie. Chcesz wiedzieć więcej? Szczegółowe informacje dotyczące zasad żywienia przy nadciśnieniu tętniczym, w tym praktyczne zalecenia i przykładowy jadłospis, dostępne są na stronie Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej: „Nadciśnienie tętnicze – zalecenia i jadłospis”https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/choroby-ukladu-krazenia/nadcisnienie-tetnicze-zalecenia-i-jadlospis/
Obiad Dieta Podstawowa – 01.09.2026
zupa kalarepowa z ziemniakami 350ml (GLU,GOR,SEL,SOJ,SEZ,ORZ,MLE) bitka ze schabu + sos szpinakowy 100g/60ml (MWP,GLU,GOR,SEL,SOJ,SEZ,MLE) ziemniaki gotowane 300g surówka z czerwonej kapusty z marchewką 120g (GOR,SEL,SOJ,SEZ) kompot owocowy 250ml
Posiłek na szóstkę! Jak prawidłowo karmić ucznia i przedszkolaka?
1 września to dla dzieci początek nowego roku szkolnego i przedszkolnego. Powrót do codziennego rytmu oznacza nie tylko naukę, zabawę i nowe wyzwania, ale także konieczność zaplanowania regularnych i wartościowych posiłków. Prawidłowe żywienie dziecka ma ogromne znaczenie dla jego rozwoju, samopoczucia i codziennego funkcjonowania. Odpowiednio skomponowana dieta dostarcza energii potrzebnej do nauki i aktywności fizycznej, wspiera rozwój organizmu oraz pomaga kształtować prawidłowe nawyki żywieniowe. Jak powinien wyglądać jadłospis ucznia i przedszkolaka? Talerz Zdrowego Żywienia – prosty sposób na zdrowy posiłek W codziennym planowaniu posiłków pomocny może być Talerz Zdrowego Żywienia – Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej. To praktyczny model opracowany przez ekspertów Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – Państwowego Instytutu Badawczego, który pomaga w prosty sposób komponować pełnowartościowe posiłki. Zgodnie z przedstawionymi proporcjami: ½ talerza powinny stanowić warzywa i owoce – najlepiej z wyraźną przewagą warzyw, ¼ talerza powinny zajmować produkty zbożowe, przede wszystkim pełnoziarniste, ¼ talerza powinny stanowić produkty będące źródłem białka – m.in. ryby, jaja, nasiona roślin strączkowych, nabiał, a w mniejszych ilościach także chude mięso. Uzupełnieniem posiłków powinny być m.in. zdrowe tłuszcze roślinne oraz odpowiednia ilość wody. Warto również ograniczać cukier, sól i produkty wysoko przetworzone. Regularne posiłki – podstawa dobrego żywienia Zgodnie z Podstawowymi zasadami zdrowego żywienia dzieci i młodzieży NCEŻ dzieci powinny spożywać regularnie 5 posiłków dziennie, co około 3–4 godziny. Stałe pory posiłków pomagają w prawidłowym wykorzystaniu składników odżywczych i sprzyjają prawidłowej sprawności umysłowej oraz fizycznej. Szczególnie ważne jest pierwsze śniadanie, które powinno być odpowiednio skomponowane i zjedzone przed wyjściem do szkoły lub przedszkola. Warto również zadbać o drugie śniadanie. Nie musi być skomplikowane – najważniejsze, aby było różnorodne i dostarczało dziecku wartościowych składników odżywczych. Warzywa i owoce – kolorowa część dziecięcego menu Warzywa i owoce powinny być stałym elementem codziennej diety dziecka. Dostarczają m.in. witamin, składników mineralnych, błonnika oraz naturalnych przeciwutleniaczy. Warto proponować dzieciom różnorodne produkty i zachęcać je do poznawania nowych smaków. Dobrym sposobem może być zasada „kolorowego talerza” – im bardziej różnorodne warzywa i owoce, tym większa szansa na dostarczenie organizmowi różnych cennych składników. Produkty pełnoziarniste – energia na dłużej Pieczywo pełnoziarniste, płatki owsiane, kasze, brązowy ryż czy pełnoziarniste makarony powinny regularnie pojawiać się w diecie dziecka. Produkty zbożowe są ważnym źródłem węglowodanów, które dostarczają energii potrzebnej podczas nauki i aktywności fizycznej. Warto wybierać przede wszystkim produkty pełnoziarniste, które dostarczają również błonnika i składników mineralnych. Białko i wapń – ważne dla rozwijającego się organizmu Dzieci intensywnie rosną i rozwijają się, dlatego ich dieta powinna dostarczać odpowiedniej ilości białka i składników mineralnych. W codziennym menu powinny znaleźć się m.in.: Warto zadbać o różnorodność źródeł białka. Produkty mleczne są również ważnym źródłem wapnia, który jest potrzebny m.in. do prawidłowego rozwoju kości i zębów. Woda – najlepszy napój na szkolny dzień Podstawowym napojem w diecie dziecka powinna być woda. Warto ograniczać słodzone napoje, napoje gazowane oraz inne produkty zawierające dużo cukru. Do szkolnego plecaka najlepiej spakować dziecku butelkę wody, aby mogło regularnie uzupełniać płyny w ciągu dnia. NCEŻ wśród podstawowych zasad zdrowego żywienia dzieci i młodzieży wskazuje również na potrzebę częstego picia wody. Co zapakować do szkolnego lunchboxa? Zdrowe drugie śniadanie nie musi oznaczać wielu godzin spędzonych w kuchni. Przykładowy lunchbox może zawierać: Warto przygotowywać posiłki wspólnie z dzieckiem. Wybieranie produktów, robienie kanapek czy pakowanie lunchboxa może być nie tylko praktyczne, ale także stanowić dobrą okazję do rozmowy o zdrowym odżywianiu. Zdrowe nawyki zaczynają się w domu Dzieci uczą się również poprzez obserwowanie dorosłych. Dlatego najlepszym sposobem na kształtowanie prawidłowych nawyków jest wspólne dbanie o zdrowe żywienie całej rodziny. Regularne posiłki, warzywa i owoce, produkty pełnoziarniste, woda zamiast słodzonych napojów oraz różnorodność na talerzu – to proste zasady, które można wprowadzać każdego dnia. Zdrowe żywienie nie musi być skomplikowane. Najważniejsze są regularność, różnorodność i odpowiednie proporcje. Warto wiedzieć więcej Więcej sprawdzonych informacji na temat żywienia dzieci i młodzieży można znaleźć na stronie Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej, prowadzonego przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy. Szczególnie polecamy: 👉 Podstawowe zasady zdrowego żywienia dzieci i młodzieży 👉 Talerz Zdrowego Żywienia 👉 Talerz Zdrowego Żywienia w praktyce – bezpłatny materiał edukacyjny Zdrowego i pełnego energii początku roku szkolnego życzy Zespół Szpitala Miejskiego w Rudzie Śląskiej! Źródło: Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej
Jadłospis 01.09.2026 – 10.09.2026
